آيا وجود رابط در خارج تحقق دارد ؟ سؤالى كه در اين‌جا مطرح مىشود اين است كه آيا همان‌گونه كه مفهوم وجود دو گونه است : مفهوم مستقل و مفهوم ربطى ، مصداق وجود و حقيقت عينى آن نيز دو گونه است ؟ به بيان ديگر ، آيا همان‌گونه كه در ذهن ما علاوه بر مفاهيم مستقل و نفسى ، مفاهيمى هست كه عين ربط و تعلق به غير بوده و ميان مفاهيم اسمى ارتباط برقرار مىكند ، در خارج نيز علاوه بر وجودهاى مستقل و فى نفسه ، وجودهايى نيز تحقق دارند كه رابط ميان آن وجودهاى مستقل باشند ، وجودهايى كه خود ، وجود شيئى نيستند بلكه رابط ميان دو شىء موجود مىباشند ، وجودهايى كه تعلق و رابطهء محض بوده و حقيقت و هويّتشان چيزى به جز بستگى به غير نيست ؟ پاسخ حضرت علامه - ره - به پرسش بالا ، مثبت است . ايشان معتقدند كه در خارج ، علاوه بر وجودهاى مستقل ، وجودهاى رابط نيز عينيت و تحقق دارند . دليل ايشان بر اين مدعا به شرح زير است : دليل بر تحقق خارجى « وجود رابط » مقدمات استدلالى را كه حضرت علامه - ره - براى اثبات تحقق خارجى « وجود رابط » آورده‌اند به اين صورت مىتوان تنظيم كرد : 1 . قضيهء « انسان خندان است » ، يك قضيهء صادق خارجى است . 2 . صادق بودن قضيهء فوق بدين معناست كه مفاد آن قضيه با خارج مطابقت دارد و معناى مطابقت يك قضيه با خارج آن است كه همهء اجزا و اركان آن در خارج ثبوت و تحقق دارند . 3 . در قضيهء فوق « 1 » ، علاوه بر موضوع و محمول كه دو مفهوم مستقل‌اند ، مفهوم سومى نيز تحقق دارد كه رابط ميان موضوع و محمول بوده و بين آنها اتصال و پيوستگى برقرار مىسازد ، به گونه‌اى كه اگر انسان را به تنهايى ، و يا خنده را به

--> ( 1 ) . مقصود قضيهء ذهنيه است ، نه قضيهء لفظيه .